Aktualności

Kiks Garrinchy. Na co dzień i od święta
"Piłka nożna bywa co jakiś czas zjawiskiem na skalę kosmiczną. Takie zbiorowe szaleństwo, kiedy kibicami stają się również ci, którzy nie mają pojęcia o spalonym, aucie, nie wiedzą, co to znaczy gol zdobyty na wyjeździe i że Lato to nie jest wcale pora roku, takie szaleństwo odbywa się w cyklach czteroletnich, wyznaczanych przez kolejne mundiale. Wówczas świat ma nie tylko kształt, ale i kolor piłki". Przeczytaj pierwszy felieton Adama Adamczyka z cyklu "Kiks Garrinchy".
... mundiale. Wówczas świat ma nie tylko kształt, ale i kolor piłki. Rytm nabiera tempa z chwilą zakończenia mistrzostw świata. Wówczas przy futbolu pozostają autentyczni pasjonaci, którzy z piłką są na co dzień. A jesteśmy teraz w sytuacji takiej, że mówienie o cyklu dziennym nie jest żadnym nadużyciem. Nie ma dnia bez meczu piłkarskiego, nie ma dnia bez transmisji. Stacje telewizyjne proponują nam przegląd nie tylko tego, co najlepsze, ale także to, co ledwie warte jakiegokolwiek zainteresowania ... więcej

Czytanie między liniami. Dialog filologiczno-piłkarski
Czy i ty wycierasz wilgotną piłkę przed wykonaniem wyrzutu, żeby oczyścić ją z błota błędnego wnioskowania? Czytaj podkręcony dialog Jerzego Borowczyka i Łukasza Jeżyka.
... mundialu 1998 łysinę Fabiena Bartheza. Teatr i rytualizacja nadają odświętność, wnoszą sens. Najpiękniejsze są rytuały jakby pospolite, odruchowe – jak ten wspomniany gest dotknięcia palcami murawy i szybkie uczynienie znaku krzyża. To tak, jak w tym niezwykłym wierszu Mirona Białoszewskiego O mojej pustelni z nawoływaniem, w którym domowe, opatrzone, jakby przeźroczyste ściany, sztućce, kurze są pustelnią i piramidą, „magazynem kontemplacji”: nie jestem godzien, ściano, abyś ... więcej

Kiks Garrinchy. Suma szczęścia i pecha
Już wiem, że Stefan Majewski nic ciekawego nie wymyśli. Na dworze jest mroźno, gdzieniegdzie na południu Polski zaczyna padać śnieg, nie ma widoków na lepsze, przyroda przygotowuje się do snu, a do tego wszystkiego nad Stadionem Śląskim ciemno, a na Stadionie Śląskim do tego wszystkiego pusto – i tylko złe duchy hulają za karę po boisku. Za życia brakło im choćby odrobiny piłkarskiego szczęścia. Ktoś im wmówił, niebożętom, że wszystko będzie dobrze, że będzie bezpieczne. Ten ktoś się pomylił.
... mundialu w Brazylii w 1950 roku słynny mecz z Anglią. Cały urok piłki. Przez długi czas uważałem za szczęściarza Leo Beenhakkera. Człowiek o zachodniej mentalności, wychowany w protestanckim poczuciu wiary w ciężką pracę, przynoszącą spodziewane owoce. Owszem, w swej dotychczasowej karierze trenerskiej nie zawsze był zwycięski, niektórzy nawet mówili, że ciągnie się za nim odium wiecznego pecha – długie i ciemne niczym tunel w podziemiach stadionu w Rotterdamie, którym podążał ... więcej

Na Euro z kulturą
Ministrowie Bogdan Zdrojewski oraz Adam Giersz zawarli porozumienie, dotyczące promocji Euro 2012 przez działania kulturalne.
... mundialem w 2006 roku odpalili wielki projekt (pełna nazwa: Official Artistic and Cultural Programme to the FIFA World Cup 2006) - zapewnił on mistrzostwom szalenie ambitną oprawę kulturalną. W wielkiej akcji "Poeci przy piłce” wzięło wtedu udział ponad 50 znakomitych twórców, m.in. Günter Grass, Peter Esterházy i Ulla Hahn. Niemiecy dramaturdzy przygotowali widowisko "Chleb i igrzyska", w którym pokazywali wpływ piłkarskich emocji na język mediów, polityki, wreszcie każdego człowieka. ... więcej

Kiks Garrinchy. O książce piłkarskiej
"Patrzę na półkę: mnóstwo godnych polecenia książek. Pełna smutnego humoru autobiografia George’a Besta; wspomnienia o piłce nożnej międzywojnia pióra Stanisława Mielecha; słynna „Futbolowa gorączka” Nicka Hornby’ego; nie tak dawno wydana i tym bardziej godna polecenia „Moja historia futbolu” Stefana Szczepłka...".
... mundialu we Włoszech. W cztery lata później przepięknie obfotografował mistrzostwa w USA i z pewnością byłyby też książki następne, gdyby ambitnego przedsięwzięcia (w wydawnictwach pomieszczone zostały fotografie wyłącznie jednego autora!) nie przerwała tragiczna śmierć Marka Wielgusa. Zaniechania polskiego rynku wydawniczego w dużym stopniu zostały nadrobione w roku 2006, przed mistrzostwami świata w Niemczech. Ukazała się wtedy wspaniała, obficie ilustrowana księga „Biało-czerwone ... więcej

Piłka na aucie
"Piłka nożna zasługuje na poezję. Posiada poetycki potencjał. Powinna trafić pomiędzy słowa, tak jak trafia pomiędzy słupki bramki" - o zapotrzebowaniu na poezję piłkarską i poetyckości komentarza sportowego pisze Maciej Musiał.
... mundialowi w Niemczech. „Gazeta Wyborcza” 2006-05-26: „Niemieccy poeci piszą o futbolu wiersze, w galeriach i muzeach wystawiane są piłki, mundialowe szaleństwo ogarnęło nawet monachijskich filharmoników. Z okazji mistrzostw świata Niemcy udowadniają, że sport można łączyć z kulturą wysoką”. Niemcy zorganizowali akcję „Poeci przy piłce”, w której wyselekcjonowano reprezentację artystów, mających okraszać mecze futbolową poezją. W przedsięwzięciu uczestniczył Günter Grass, ... więcej

Konkurs na Historię Alternatywną Polskiego Futbolu
Daliśmy plamę na Euro, nie awansowaliśmy na mundial. Nie chcą nas w Lidze Mistrzów, Liga Europejska to dla nas również za wysokie progi. Na przekór nieciekawej rzeczywistości zapraszamy do udziału w Konkursie na Historię Alternatywną Polskiego Futbolu. Wymyśl lepszą przeszłość (lub przyszłość) polskiej piłki! Albo gorszą...
... mundial. Nie chcą nas w Lidze Mistrzów, Liga Europejska to dla nas również za wysokie progi. Na przekór nieciekawej rzeczywistości zapraszamy do udziału w Konkursie na Historię Alternatywną Polskiego Futbolu. Wymyśl lepszą przeszłość (lub przyszłość) polskiej piłki! Albo gorszą... Napisz krótkie opowiadanie utrzymane w konwencji historii alternatywnej lub futurologicznej. Wykreuj konkurencyjną przeszłość (np. dokąd byśmy zaszli, gdyby Howard Webb nie gwizdnął karnego w meczu z Austrią?) ... więcej

AudioFeels na losowaniu grup eliminacyjnych Euro 2012
Okraszanie występami artystycznymi ceremonii różnych piłkarskich losowań jest już utartą tradycją. Konwencji tej kłaniają się również organizatorzy Euro 2012 - losowanie grup eliminacyjnych (7 lutego) uświetni popis popularnej grupy AudioFeels. Uwaga, ci chłopcy podobno gotowi są poświęcić mecz sezonu, by dobrze przygotować się do ważnego koncertu!
... mundialu w RPA), to z pewnością nie grozi nam "ludowizna" w złym wydaniu. AudioFeels gra popularne utwory w atrakcyjnej aranżacji opartej na Vocal Play. Poniżej przypominamy promujący "Uncovered" cover (sic!) Metalliki:       ... więcej

Kiks Garrinchy. Piłkarze (nie)lubiani
"Piłka nożna generuje skrajne emocje, potrzebuje osobowych wzorców i antywzorców, karmi się dezaprobatą i admiracją. W omówionych przypadkach, tak jak w bajkach: bohaterowie jednoznacznie pozytywni (do naśladowania), postaci kontrowersyjne (do przemyślenia: „ku nauce i przestrodze”) oraz, niezbędne w każdej bajce, szwarccharaktery. Wstyd się przyznać, ale ci ostatni najbardziej działają na wyobraźnię kibica" - pisze Adam Adamczyk w kolejnym odcinku felietonu.
... mundialu grał Lubański… Ale to temat na tekst z zupełnie innym bohaterem w roli głównej. Dzisiaj Lubański jest menedżerem piłkarskim i obywatelem świata. Przykład Kazimierza Deyny jest pod wieloma względami odmienny. Kojarzony z Legią, chociaż nie dawał tego po sobie poznać. Ale kibice wiedzieli swoje – Legia była wówczas synonimem tego, co w minionym systemie najgorsze, ten klub mógł prawie wszystko. Wojsko brało w kamasze jak leci, a utalentowani piłkarsko poborowi zasilali pion ... więcej

Rozstrzygnięcie Konkursu na Historię Alternatywną Polskiego Futbolu
Zapraszamy do zapoznania się z werdyktem Konkursu na Historię Alternatywną Polskiego Futbolu.
... mundialu z 1942 roku w Brazylii: Niemcy ponieśli klęskę rychło po 1939 roku i docierają do finału brazylijskiej imprezy w 1942, w którym przegrywają z naszymi). Kiedy indziej otrzymujemy opis archeologicznych badań w przyszłości – przedmiotem wykopalisk staje się „rytuał zwany futbolem”, który narodził się około trzech wieków „przed Kataklizmem”. Autorzy futbolowych historii alternatywnych z większym lub mniejszym powodzeniem usiłują „podryblować ze słowem i znaczeniem” ... więcej

mundial w globalnej wiosce. Od świetlicy do e-mistrzostw
"Będąc jedynym kibicem płci żeńskiej, obserwowałam ze zdziwieniem zupełnie obcych sobie mężczyzn, uśmiechających się do siebie, częstujących się papierosami i piwem, ściskających sobie ręce w przyjacielskich gestach, gdy karne zadecydowały o zwycięstwie Brazylii. Mężczyzn, którzy jeszcze dzień wcześniej nie witali się na schodach nawet kiwnięciem głowy. Mężczyzn, którzy specjalnie się nie umawiając, kierowani pierwotnym instynktem stawili się o odpowiedniej porze w odpowiednim miejscu" - o mundialach sprzed lat i obecnym, o męskich rytuałach i mistrzostwach w sieci pisze Ewa Kawiecka.
... mundial rozgrywano w Stanach Zjednoczonych. Mecz finałowy między Brazylią i Włochami odbył się 17 lipca. W karnych zwyciężyła Brazylia. Spędzałam wówczas wakacje z rodzicami w małej, urokliwej, górskiej miejscowości w okolicach Karpacza. Stylowy, duży pensjonat, który oprócz pokoi dla wczasowiczów i długich korytarzy miał także imponującą świetlicę, wyposażoną w kinowe fotele, ale przede wszystkim ekran. Był tam też wielki taras z widokiem na góry. Ponieważ środek lipca jest ... więcej

Biada podrzędnym istotom, gdy wchodzą pomiędzy nogi potężnych piłkarzy
"W drugi dzień piłkarskich mistrzostw świata w Poznaniu odbył się mecz, w którym naprzeciw siebie stanęli studenci i wykładowcy Instytutu Filologii Polskiej UAM. Rzec można, iż w ten sposób stolica Wielkopolski uzyskała namiastkę mundialowych emocji. Lecz czy rzeczywiście to tylko namiastka?" - czytaj relację Macieja Musiała.
... mundialowych emocji. Lecz czy rzeczywiście to tylko namiastka? Bo czy można sobie wyobrazić mecz, do którego bardziej pasowałyby metafory takie jak „dramatyczny spektakl”, „poezja futbolu” czy „epicka potyczka”, niż starcie miłośników słowa, badaczy literatury? I czy można pomyśleć o wydarzeniu, które można byłoby z większym przekonaniem ochrzcić mianem – jakże dziś modnym i hołubionym – „interdyscyplinarność”, niż spotkanie jednej z najpiękniejszych sportowych dyscyplin ... więcej

Kiks Garrinchy. Studium i punctum mundiali
"Zapiekły kibic liczy czas w oparciu o czteroletni cykl piłkarskich mistrzostw świata. Ktoś się urodził rok po mistrzostwach w Chile, ktoś brał ślub w dniu meczu Polski z Niemcami i tak dalej…" - felieton Adama Adamczyka.
... mundialach tego powiedzieć nie można – wszystkie były inne, indywidualnie przeżywane, każdy z nas może powiedzieć: moje mundiale! By użyć formułki Rolanda Barthes’a – każdy turniej ma swoje studium, ale i osobiste punctum. Studium jest tym, co widoczne gołym okiem, punctum – tym, co przykuwa uwagę, stanowi o blasku lub szarości, to drobiazg lub drobiażdżek, który przywoła pamięć. Często mogą to być elementy powiązane w sposób trudny do logicznego wytłumaczenia – jakieś intuicje, ... więcej

Kiks Garrinchy. Platini
"Francuzi przyjechali w sierpniu 1991 roku na towarzyski mecz z Polską. Byli wtedy najlepszą drużyną Europy i sprali nas przy Bułgarskiej 5 do 1. Wybraliśmy się z kolegą na boczne boisko Lecha, usiedliśmy na trawie i mieliśmy prawie dwie godziny radochy – wszystko z odległości kilku metrów" - kolejny felieton Adama Adamczyka z cyklu "Kiks Garrinchy"
... mundialu wielki mecz przeciwko Brazylii! A teraz biegał z piłką po trawie, na której ja siedziałem, kilka metrów dajej. Powtórzę raz jeszcze – z większej odległości pewnych rzeczy się nie zobaczy. Sposób poruszania się po boisku, szybkość, układ nogi przy uderzeniu, świst piłki (jest coś takiego!), umiejętność przewidywania boiskowych sytuacji i czarująca technika. Platini był najlepszy, improwizował z maestrią prawdziwego geniusza! Od niechcenia strzelił niesamowitego gola – ... więcej

Karta trenera w Katyniu
Kiedy w 1943 wydobyto ze wspólnych mogił ciała, większość ofiar została zidentyfikowana na podstawie dokumentów [...]. Odkryto wtedy między innymi człowieka o numerze 3.624. Cyfry, oznaczające dokumenty, pozwoliły przywrócić mu nazwisko: Marian Spoida. Był jedynym odnalezionym w Katyniu, który posiadał kartę członka klubu sportowego, trenera Warty Poznań" - o polskich piłkarzach brutalnie potraktowanych przez historię z perspektywy katalońskiej pisze Toni Padilla.
... mundialu w 1938 roku był pomocnikiem selekcjonera Józefa Kałuży, jednego z członków ekipy z 1924. Jednak w 1939 został powołany do wojska, gdzie pełnił funkcję zastępcy telegrafisty. Dla Spoidy wojna nie była nowością. Już w 1919 roku, w wieku 18 lat, brał udział w udanym powstaniu polskim przeciw panowaniu niemieckiemu. Tym razem jednak Niemcy okazały się zbyt silne i Spoida zaczął uciekać na wschód, gdzie wpadł w pułapkę sowiecką. Polska drużyna z 1924 roku Rodzina ... więcej

"Sztuka piłki prawdziwej". Rozmowa ze Stefanem Szczepłkiem (część II)
"Lubię upajać się widokiem półek z książkami. To na mnie świetnie działa. Nie kupuję książek okazjonalnych, wydanych przy okazji jakichś imprez, różnego rodzaju przedruków statystycznych, historii w kapsułce i tym podobnych. [...] Jak książka jest nie do zdobycia, potrafię za nią łazić, sępić, bywam namolny" - zapraszamy do lektury drugiej części wywiadu ze Stefanem Szczepłkiem.
... mundialu w Argentynie. Rewers koszulki Micka Channona. Channon w słynnym meczu na Wembley był jednym z najlepszych piłkarzy angielskich. Nasi zawodnicy czerwoną ósemkę widywali zatem chyba częściej, niż herb na wierzchniej stronie. Wyszło średnio. Niestety. Trener zbyt dużo kalkulował, a piłkarze się kłócili, podejrzewali się wzajemnie o donosicielstwo. Deyna i Boniek w niezdrowy sposób rywalizowali. To nie mogło dać mistrzostwa, a na to liczyliśmy. Mecz z ... więcej

Gary Lineker, piłka i ja (część I)
"Nie będzie to opowieść statystyczna, postaram się unikać liczb, nie zaglądać jakoś specjalnie do książek. Niech przemówi pamięć – przewodniczka po czasach dzieciństwa, kiedy fascynacja piłką dopiero się rodziła. Będzie to zatem historia szczątkowa, pozbawiona linearności – tak, jak pokawałkowane jest wspominanie dzieciństwa i wczesnej młodości, kiedy zwracamy uwagę przede wszystkim na charakterystyczne epizody; opowieść sentymentalna, a na poły melancholiczna – kiedy bowiem mój ówczesny idol kończył swą profesjonalną karierę piłkarską, miał mniej lat, niż ja dzisiaj, kiedy piszę te słowa".
... mundial w Meksyku. To były z pewnością najpiękniejsze mistrzostwa świata w piłce nożnej, jakie kiedykolwiek widziałem – i nie dlatego, że praktycznie po raz pierwszy świadomie oglądałem tego typu imprezę. Olbrzymia ilość meczów skumulowana w stosunkowo niedługim czasie (wówczas telewizja pokazywała mecze raz na dwa tygodnie, względnie raz na tydzień ligę polską i tylko drugą połowę) – to robiło wrażenie. Ale nie tylko to. Inauguracja imprezy zbiegała się jakoś z zakończeniem ... więcej

Gary Lineker, piłka i ja (część II)
"Strzał był lekki. Oddany od niechcenia i w sam środek bramki. Zaraz potem strzelec z grymasem ni to śmiechu, ni to niesmaku z powodu słabo wykonanej roboty spuścił głowę i truchtem pobiegł w kierunku środka boiska. Myślę, że to bardzo ważne – by ustalić charakterystykę tego grymasu. To jedna z kluczowych kwestii opowieści. Jeśli niesmak i zażenowanie – sprawa jest prosta, brak koncentracji. Dzisiaj to brzmi naiwnie, ale myślę, że Lineker nigdy nie strzeliłby karnego po tak ewidentnym błędzie sędziego, to nie byłoby to – wbić tak niesprawiedliwego gola, w ten sposób wyrównywać rekord Charltona. Myślę, że ten strzał to było w istocie podanie do bramkarza, oddanie sprawiedliwości Brazylii i przywrócenie honoru sobie, z całym majestatem nieco staroświeckiego uroku całej sytuacji".
... mundialu w Hiszpanii. Zresztą kiedyś wszyscy nosili grube rogowe okulary i wszyscy wyglądali jak intelektualiści. Grube rogowe okulary demokratyzowały świat, zacierały hierarchie międzyludzkie, dowartościowywały ogół. Następnie przyszła era Bobby’go Robsona, powszechnie lubianego, kulturalnego, pełnego typowo dżentelmeńskiej dystynkcji. No i Graham Taylor, doskonale wpasowujący się w fizjonomiczną tradycję. Potem była wyrwa. Terry Venables wyglądał jak podstarzały kowboj, o Glennie ... więcej

Kiks Garrinchy. Panowie od historii
"Jest w sporcie, myślę o dyscyplinach kontaktowych, niepisana zasada, że tych najlepszych, grających najpiękniej, tych geniuszy, naznaczonych srebrnym pyłkiem wirtuozów, że ich traktuje się trochę łagodniej, z wyrozumiałością dla przewin, z tolerancją dla słabostek. Tu potraktowano tak całą drużynę" - felieton Adama Adamczyka.
... mundialu w 1978. Kilkanaście milimetrów i nie byłoby mistrzostwa dla Argentyny. My też coś o tym wiemy, bo także w naszym, niczym relikwia strzeżonym przez zbiorową pamięć meczu na Wembley w 1973, boska fizyka kazała piłce kreślić zbawcze dla nas trajektorie. Ale takie cuda przynależą do natury naszej ukochanej gry. Są jej nieodłącznym elementem, co czyni ich cudowność najzupełniej normalną. Minęły na szczęście czasy, kiedy historię piłki współkreował rzut monetą, niczym w świecie ... więcej