Geniusz i błazen. Jeden z największych zmarnowanych talentów w historii angielskiego futbolu. Idol młodzieży lat 90-tych, zanim wpadł w kłopoty związane z uzależnieniami, był prawdziwą gwiazdą brytyjskiego sportu, ale także showmanem i … raperem. Był prawdopodobnie najlepiej zapowiadającym się angielskim piłkarzem swojego pokolenia, a na pewno ulubieńcem kibiców i mediów – nie tylko dzięki pamiętnym długim rajdom i nieprzewidywalnym podaniom, ale też przez kontrowersje, jakie wzbudzał swoim życiem prywatnym

Wychował się w Gateshead, na osiedlu robotniczym na przedmieściach Newcastle. Piłka, jak to często bywa, miała być przepustką do lepszego świata. Zawodową karierę rozpoczął w wieku 16 lat, w Newcastle United. 5 lat później był o włos od kontraktu z Manchesterem (co zostało potem jego niespełnionym marzeniem), ale wybrał Tottenham Hotspur, z którym udało mu się zdobyć Puchar Anglii.

Ma na swoim koncie 57 meczy w reprezentacji. Odegrał kluczową rolę na drodze Anglii do Mistrzostw Świata w 1990 roku. Miał wtedy 23 lata, stał się bohaterem mundialu, bożyszczem fanów. I trudno było mu udźwignąć taką presję.

„Gazza” słynął z błazeńskich wybryków, głupkowatych min i komicznych wypowiedzi. George Best wspominał – “I once said Gazza's IQ was less than his shirt number and he asked me: What's an IQ?”. Niekończąca jest lista niewybrednych żartów, które krnąbrny pomocnik serwował kolegom z drużyny i dziennikarzom. Zabawie towarzyszyły jednak często bójki, aresztowania oraz poważne problemy zdrowotne, głównie związane z alkoholem.

Ciekawym wątkiem w życiorysie Gascoigne'a jest kariera muzyczna. Nagrany z zespołem „Lindisfarne” utwór Fogg on the Tyne dotarł aż na drugie miejsce brytyjskiego rankingu UK Top 40. Teledysk pokazał go ponadto jako spontanicznego tancerza pozbawionego kompleksów. Dużym powodzeniem cieszył się również szalony klip Geordie Boys. Interesujących inspiracji muzycznych dostarczali gwieździe na pewno przyjaciele z zespołu Iron Maiden, którym towarzyszył podczas jednego z ich tournee po Europie.

Po wyleczeniu poważnej kontuzji, która wykluczyła go z gry na cały sezon, Gascoigne próbował swoich sił w Lazio Rzym. Nieliczne bramki, karne zachowanie i kontuzje nie pozwalały mu się jednak przebić do podstawowej 11-stki. Następna była Scottish Premier League. Tu, w barwach Glasgow Rangers, zdobył dwa mistrzostwa Szkocji (hat trick w finałowym meczu przeciw Aberdeen). Po mistrzostwach Europy w 1996 r. i pięknej bramce w meczu ze Szkocją był znowu na fali. Jednak proporcjonalnie do popularności wzrastały problemy z dyscypliną. Przez nie trener Middlesbrough oddał go za darmo do Evertonu. Gazza występował w coraz niższych ligach, nawet przez krótki czas w drugiej lidze chińskiej. Trochę trenował, ale również bez powodzenia. Pił coraz więcej, wpadł w depresję i jego kariera staczała się w dół.

Książka Being Gazza, którą wydał w 2006 r. jest jego spowiedzią, opisem trudnych wspomnieniach z dzieciństwa, psychoterapii, problemów z agresją.

Artystyczny dorobek muzykalnego piłkarza wciąż się jednak powiększa. Trzeba do niego doliczyć występy telewizyjne: udział w programie BBC One o byłych piłkarzach z 2005 r., występ w specjalnej sportowej edycji teleturnieju „The Weakest Link” oraz film dokumentalny Surviving Gazza, nagrany z domowych klipów video (poświęcony głównie zmaganiom rodziny piłkarza z jego alkoholizmem), który w styczniu 2009 r. wyemitował Channel 4. Gascoigne wziął również udział w kampanii reklamowej kosmetyków „Brut” oraz promował dwie gry video: Gazza's Superstar Soccer i Gazza II.

Dwa lata temu pojawiła się jego druga autobiografia zatytułowana My Journey to Hell and Back.

Sylwia Świtoń