Kiks Garrinchy. Platini

Pamiętny dowcip Zenona Laskowika – „Gdzie ja to nie byłem… W NRD nie byłem, w Czechosłowacji nie byłem” – mógłbym sparafrazować, mając na myśli wydarzenia piłkarskie. Czego to ja nie widziałem! Prawie niczego nie widziałem. Nie byłem nigdy na meczu wyjazdowym Lecha (rodzice mnie nie puszczali i tak potem zostało), nie uczestniczyłem w ani jednym ważnym meczu europejskiej lub światowej rangi.

Dla równowagi – coś tam jednak dane było mi przeżyć: na żywo obserwowałem grę Linekera, Gascoigne’a, Cantony, Papina, Amorosa, Eto’o, Saravakosa… Z bardzo bliska widziałem dwie rzeczy, które zrobiły na mnie wielkie wrażenie. O drugiej napiszę innym razem. Pierwszą był trening reprezentacji Francji na bocznym boisku Lecha. Francuzi przyjechali w sierpniu 1991 roku na towarzyski mecz z Polską. Byli wtedy najlepszą drużyną Europy i sprali nas przy Bułgarskiej 5 do 1. Wybraliśmy się z kolegą na boczne boisko Lecha, usiedliśmy na trawie i mieliśmy prawie dwie godziny radochy – wszystko z odległości kilku metrów. W bramce Bruno Martini profesjonalnie rzucający się na piłkę. Obrońca Laurent Blanc, który jakiś czas później został mistrzem świata. Rozgrywający Franck Sauzée mijał kolegów bez wysiłku, a oczy miał dookoła głowy. Obrońca Basile Boli imponował siłą, szybkością, determinacją i obwodem uda (większy miał tylko Anglik Stuart Pearce) – za dwa lata wygra z Olimpique Marsylia Ligę Mistrzów! Do tego skrzydłowy Jean–Phlippe Jurand. Sami znajomi z Eurosportu. W telewizji wyglądali bardziej realnie, ich umiejętności sprawiały wrażenie ludzkich, patrząc z odległości kilku metrów, nie było to już takie pewne.

Dla mnie i kolegi liczyło się jednak wyłącznie to, co pokaże Jean–Pierre Papin, wzorcowy strzelec i egzekutor, stawiacz piłkarskich kropek nad „i”. To był absolutny top piłkarski, warto bowiem wspomnieć, że reprezentacyjna piłka południowoamerykańska pozostawała wówczas w chwilowym odwrocie. Nie chcieliśmy być tamtego roku Carecą, Maradoną, Alemāo czy Burruchagą. Chcieliśmy być jak Papin, ćwiczyliśmy tedy woleje, strzały z pierwszej piłki, gole strzelane z niczego…

Wylegiwaliśmy się z kumplem na trawie i nic nam nie było do szczęścia potrzebne. Próby bywają przecież ciekawsze od finalnych spektakli, w których czynnik improwizacji schodzi na plan dalszy kosztem efektu końcowego. Tu była pełna improwizacja – i była to Wielka Improwizacja! Taka niby zabawa z piłką, ale na najwyższym poziomie – bardzo szybko, z ostrymi wślizgami, z obronionymi strzałami nie do obrony. To, co widzieliśmy, odnosiliśmy do naszych podwórkowych wyczynów, dzięki czemu szok był większy, w telewizji lub z trybun wszystko wydaje się prostsze. A do tego kostiumy głównych aktorów jak spod igły – najnowsze stroje adidasa z reklamą Canal+, bieluteńkie piłki Etrusco unico – cuda, dziwy… W Poznaniu był już sklep firmowy adidasa, ale piłek tam nie mieli, w ogóle niezbyt wiele w nim było.

Francuzi na naszych oczach rozgrywali gierkę wewnętrzną, a w jednej z drużyn grał selekcjoner reprezentacji Francji – Michel Platini. To była muzyka sfer, niebiańska, kosmiczna, totalna. Niedługo wcześniej zakończył karierę zawodniczą, jeszcze w 1986 roku grał na mundialu wielki mecz przeciwko Brazylii! A teraz biegał z piłką po trawie, na której ja siedziałem, kilka metrów dajej. Powtórzę raz jeszcze – z większej odległości pewnych rzeczy się nie zobaczy. Sposób poruszania się po boisku, szybkość, układ nogi przy uderzeniu, świst piłki (jest coś takiego!), umiejętność przewidywania boiskowych sytuacji i czarująca technika. Platini był najlepszy, improwizował z maestrią prawdziwego geniusza! Od niechcenia strzelił niesamowitego gola – stojąc tyłem do bramki, kopnął piłkę zewnętrzną częścią prawej stopy…

Ten zachwycający spektakl trwał półtorej godziny. Podszedłem do Platiniego po autograf, z wrażenia upadł mi na trawę pisak. Trener Francuzów podniósł go, podpisał się i podał mi rękę na pożegnanie. Historia piłki jest fascynująca, bo nieprzewidywalna. Reprezentacja Francji była hegemonem tamtego czasu, jechała na Euro do Szwecji w roli absolutnego faworyta. Wywalczyła tam zaledwie dwa punkty i nie wyszła nawet z grupy. Grali ci sami piłkarze – ale bez Platiniego. Dla mnie i tak pozostali magikami, a przedmeczowy trening – największym wydarzeniem w moim kibicowskim życiu.

Adam Adamczyk
krytyk, prozaik
Publikował m.in. w "Czasie Kultury" i serwisie futbol.pl

>>> KIKS GARRINCHY. NA CO DZIEŃ I OD ŚWIĘTA

>>> KIKS GARRINCHY. SUMA SZCZĘŚCIA I PECHA

>>> KIKS GARRINCHY. O KSIĄŻCE PIŁKARSKIEJ

>>> KIKS GARRINCHY. PIŁKARZE (NIE)LUBIANI

>>> KIKS GARRINCHY. TORT ŻAŁOBNY

>>> KIKS GARRINCHY. STUDIUM I PUNCTUM MUNDIALI